- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Հայի գերբնական ուժ նրա ստեղծագործությունների մեջ... Այնքան ներդաշնակ, այնքան տիեզերական, վերացական, այնքան մարդկային... ...Անվախ մտածողություն, եզակի ստեղծագործական ոգի ... Թեթեւության եւ խորության կատարյալ սինթեզ...

Այսպես են բնութագրում կոմպոզիտոր Հարություն Դելլալյանին` հայկական արդի երաժշտության ամենայուրօրինակ եւ ինքնատիպ կոմպոզիտորներից մեկին, որի կյանքի ընթացքը եղավ շատ անսովոր, ոչ ավանդական: Նա կարողացավ իր խոսքը ուղղել աշխարհին եւ լսելի դարձնել իր յուրօրինակ ձայնը: Առաջին իսկ ելքը միջազգային բեմ Բոստոնում եւ Լոս-Անջելեսում (1987թ) նրան բերեց Կալիֆորնիայի կինոյի եւ հեռուստատեսության խորհրդի SUPER STAR եւ Ոսկե Փառապսակ պարգևը:

Սահուն եւ դյուրին չէ եղել Դելլալյանի ստեղծագործական ճանապարհը: Ճակատագրի բերումով մասնագիտորեն շատ ուշ է սկսել զբաղվել երաժշտությամբ: Սակայն ասելիքի ուժն է, որ մղում է արվեստագետին անցնել անհաղթահարելի թվացող ճանապարհով: Նա իր տաղանդի եւ նպատակասլացության ուժով կարողացավ արագ գտնել իր ուղին արվեստում, երաժշտության միջոցով խոսել փիլիսոփայական ընդգրկում ունեցող թեմաների մասին, որոնք առավել հոգեհարազատ էին իրեն: Ժամանակ չկար, շտապում էր...

Ծնվել է Աթենքում Հունաստան, որտեղ եւ ուսանել է տեղի Հայկական դպրոցի տարրական դասարաններում: 10 տարեկան հասակում ծնողների հետ ներգաղթում է Հայաստան: Դժվարին մանկությունը եւ պատանեկությունը հնարավորություն չեն ընձեռնում ստանալու երաժշտական կրթություն: Սակայն արվեստագետ էր ի վերուստ: Գրում էր բանաստեղծություններ, նկարում էր:

31 տարեկան էր արդեն, երբ հնարավորություն եղավ առաջին անգամ ոտք դնել մասնագիտական կրթօջախ` Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարան եւ ուսանել Է. Միրզոյանի դասարանում: 4 տարի անց (35 տարեկան էր) ընդունվում է Կոմիտասի անվան Պետ. Կոնսերվատորիան եւ ուսումը շարունակում Է. Բաղդասարյանի դասարանում: 1979թ. դառնում է Կոմպոզիրորների միության անդամ:

Նրա ինքնուրույն ստեղծագործական կյանքը եղավ շատ կարճ, ընդհամենը 13 տարի: Սակայն այդ կարճ ժամանակահատվածում ստեղծեց մնայուն ստեղծագործություններ, որոնք կատարվեցին աշխարհի ամենատարբեր բեմահարթակներում` ԱՄՆ, Ճապոնիա, Իտալիա, Անգլիա, Պորտուգալիա, Իսպանիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան... միշտ իր վրա սեւեռելով հանրության եւ մասնագիտական մամուլի ուշադրությունը:

Ստեղծագործությունները քանակով շատ չեն: Նա հեղինակ է մոտ 25 ստեղծագործությունների, այդ թվում. երեք սիմֆոնիա, Մահ սիմֆոնիկ պոեմ, Հուշարձան նահատակներին կանտատ ռեքվիեմ, Ջրասույզ արեւ դրամատիկ կանտատ, Ecloga կոնցերտ ֆլեյտայի եւ կամերային նվագախմբի համար, Topophono կամերային կոնցերտը եւ այլն: Կամերային ստեղծագործություններից հատկապես ընդգծելի են Meditation կլարնետի եւ դաշնամուրի համար, Նվիրում Կոմիտասին սոնատը, Medium ֆագոտի սոնատը, Հաղթական Ռեքվիեմ երգեհոնի համար եւ այլն:

Լսելով Հ. Դելլալյանի երաժշտությունը առաջին իսկ պահերից ակներեւ է դառնում նրա ցայտուն անհատականությունը: Զուգահեռներ կարելի է անցկացնել Ջոն Քեյջի, Վարեզի, Պենդերեցկու հետ: Նրա սիմֆոնիկ գործերում դրսեւորված է հզոր նվագախմբային մտածողություն: Կամերային ստեղծագործությունները յուրօրինակ են հատկապես նորարարական գյուտերի հարստությամբ, որոնց միջոցով եւ ստանում է աննախադեպ հնչեղություններ: Նա միշտ անհրաժեշտությունն է ունեցել դասական գործիքներից ստանալ, փնտրել, գտնել առավել հարուստ հնչեղություն:

Դելլալյանի երաժշտությունը շատ ազգային է, որով եւ պայմանավորված է նրա համամարդկային արժեք լինելը: Այն հասանելի է տարբեր մշակույթ ունեցող ժողովրդներին` հաղորդակից դարձնելով նրան հինավուրձ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին:

Իրեն վիճակված դժվարին ճակատագիրը վերածելով ստեղծագործական լուսեղեն աղբյուրի, Դելլալյանը հավաստեց իր վաստակը Հայ արդի երաժշտության մեջ:

1937

Ծնվել է Աթենքում

1947 Հայրենադարձություն
1963 Ընդունվում է Երևանի Ժող. Կոնսերվատորիան, Էդ. Միրզոյանի դասարանը
1968 Ընդունվում է Ռ. Մելիքյանի անվան ուսումնարանի տեսական և ստեղծագործական բաժինները
1972 Ավարտում է ուսումնարանը, որպես դիպլոմային աշխատանք ներկայացնելով Stabat Mater տրիոն և Կոմիտասական երգաշարը
1975 Ալմա Աթայում ներկայացնում է Լարային և Փողային կվարտետները
1977 Ավարտում է Կոնսերվատորիան, որպես դիպլոմային աշխատանք ներկայացնելով Առաջին Սիմֆոնիան, որը հետագայում ոչնչացնում է
1979 Ընդունվում է ԽՍՀՄ Կոմպոզիտորների միություն
  Հայֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճում առաջին անգամ հնչում է Թավջութակի և դաշնամուրի սոնատը
1982 ՀԿՄ կամերային և խմբերգային երաժշտության պլենումում կատարվում է Meditations կլարնետի և դաշնամուրի համար
1984 ՀԿՄ համագումարում Մ. Դելլալյանը կատարում է Նվիրում Կոմիտասին սոնատը:
1985 Արթուր Փափազյանի կատարմամբ Տորոնտոյի Կոնսերվատորիայի համերգային դահլիճում, Վաշինգտոնում՝ Սպիտակ Տան համերգային դահլիճում, Carnegie Hallում, Միլանի Sala Maggiore և Teatro della Erbe դահլիճներում հնչում է Նվիրում Կոմիտասին սոնատը
  Ապրիլի 24-ին, Վենետիկի Սուրբ Մարկոս տաճարում Պերճ ժամկոչյանի կատարմամբ հնչում է Հաղթական Ռեքվիեմը
  Նովոսիբիրսկի Կոնսերվատորիայի համերգային մեծ դահլիճում տեղի է ունենում Հ. Դելլալյանի հեղինակային համերգը
1986 Բոստոնում առաջին անգամ կատարվում է Topophonoն
  Դելլալյանն ընտրվում է Քեմբրիջ Երևան եղբայր քաղաքների ընկերության անդամ
  Հ. Դելլալյանը և Էդ. Միրզոյանը ՀԱԹԵ հրավերով հյուրընկալվում են ԱՄՆում
1987 Կալիֆոռնիայի կինոյի և հեռուստատեսության խորհրդի կողմից պարգևատրվում է Super Star և Ոսկո փառապսակով: Topophonoն ճանաչվում է ամերիկյան երաժշտության փառատոնում կատարված և տարվա լավագույն ստեղծագործությունը:
1988 Ուղևորություն ծննդավայր՝ Հունաստան և Կիպրոս, դասախոսսւթյուններ և համերգներ
 

Նարինե Դելլալյան, Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են