Հայի գերբնական ուժ նրա ստեղծագործությունների մեջ... Այնքան ներդաշնակ, այնքան տիեզերական, վերացական, այնքան մարդկային... ...Անվախ մտածողություն, եզակի ստեղծագործական ոգի ... Թեթեւության եւ խորության կատարյալ սինթեզ...

Այսպես են բնութագրում կոմպոզիտոր Հարություն Դելլալյանին` հայկական արդի երաժշտության ամենայուրօրինակ եւ ինքնատիպ կոմպոզիտորներից մեկին, որի կյանքի ընթացքը եղավ շատ անսովոր, ոչ ավանդական: Նա կարողացավ իր խոսքը ուղղել աշխարհին եւ լսելի դարձնել իր յուրօրինակ ձայնը: Առաջին իսկ ելքը միջազգային բեմ Բոստոնում եւ Լոս-Անջելեսում (1987թ) նրան բերեց Կալիֆորնիայի կինոյի եւ հեռուստատեսության խորհրդի SUPER STAR եւ Ոսկե Փառապսակ պարգևը:

Սահուն եւ դյուրին չէ եղել Դելլալյանի ստեղծագործական ճանապարհը: Ճակատագրի բերումով մասնագիտորեն շատ ուշ է սկսել զբաղվել երաժշտությամբ: Սակայն ասելիքի ուժն է, որ մղում է արվեստագետին անցնել անհաղթահարելի թվացող ճանապարհով: Նա իր տաղանդի եւ նպատակասլացության ուժով կարողացավ արագ գտնել իր ուղին արվեստում, երաժշտության միջոցով խոսել փիլիսոփայական ընդգրկում ունեցող թեմաների մասին, որոնք առավել հոգեհարազատ էին իրեն: Ժամանակ չկար, շտապում էր...

Ծնվել է Աթենքում Հունաստան, որտեղ եւ ուսանել է տեղի Հայկական դպրոցի տարրական դասարաններում: 10 տարեկան հասակում ծնողների հետ ներգաղթում է Հայաստան: Դժվարին մանկությունը եւ պատանեկությունը հնարավորություն չեն ընձեռնում ստանալու երաժշտական կրթություն: Սակայն արվեստագետ էր ի վերուստ: Գրում էր բանաստեղծություններ, նկարում էր:

31 տարեկան էր արդեն, երբ հնարավորություն եղավ առաջին անգամ ոտք դնել մասնագիտական կրթօջախ` Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարան եւ ուսանել Է. Միրզոյանի դասարանում: 4 տարի անց (35 տարեկան էր) ընդունվում է Կոմիտասի անվան Պետ. Կոնսերվատորիան եւ ուսումը շարունակում Է. Բաղդասարյանի դասարանում: 1979թ. դառնում է Կոմպոզիրորների միության անդամ:

Նրա ինքնուրույն ստեղծագործական կյանքը եղավ շատ կարճ, ընդհամենը 13 տարի: Սակայն այդ կարճ ժամանակահատվածում ստեղծեց մնայուն ստեղծագործություններ, որոնք կատարվեցին աշխարհի ամենատարբեր բեմահարթակներում` ԱՄՆ, Ճապոնիա, Իտալիա, Անգլիա, Պորտուգալիա, Իսպանիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան... միշտ իր վրա սեւեռելով հանրության եւ մասնագիտական մամուլի ուշադրությունը:

Ստեղծագործությունները քանակով շատ չեն: Նա հեղինակ է մոտ 25 ստեղծագործությունների, այդ թվում. երեք սիմֆոնիա, «Մահ» սիմֆոնիկ պոեմ, «Հուշարձան նահատակներին» կանտատ ռեքվիեմ, «Ջրասույզ արեւ» դրամատիկ կանտատ, Ecloga կոնցերտ ֆլեյտայի եւ կամերային նվագախմբի համար, Topophono կամերային կոնցերտը եւ այլն: Կամերային ստեղծագործություններից հատկապես ընդգծելի են Meditation կլարնետի եւ դաշնամուրի համար, «Նվիրում Կոմիտասին» սոնատը, Medium ֆագոտի սոնատը, Հաղթական Ռեքվիեմ երգեհոնի համար եւ այլն:

Լսելով Հ. Դելլալյանի երաժշտությունը առաջին իսկ պահերից ակներեւ է դառնում նրա ցայտուն անհատականությունը: Զուգահեռներ կարելի է անցկացնել Ջոն Քեյջի, Վարեզի, Պենդերեցկու հետ: Նրա սիմֆոնիկ գործերում դրսեւորված է հզոր նվագախմբային մտածողություն: Կամերային ստեղծագործությունները յուրօրինակ են հատկապես նորարարական գյուտերի հարստությամբ, որոնց միջոցով եւ ստանում է աննախադեպ հնչեղություններ: Նա միշտ անհրաժեշտությունն է ունեցել դասական գործիքներից ստանալ, փնտրել, գտնել առավել հարուստ հնչեղություն:

Դելլալյանի երաժշտությունը շատ ազգային է, որով եւ պայմանավորված է նրա համամարդկային արժեք լինելը: Այն հասանելի է տարբեր մշակույթ ունեցող ժողովրդներին` հաղորդակից դարձնելով նրան հինավուրձ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին:

Իրեն վիճակված դժվարին ճակատագիրը վերածելով ստեղծագործական լուսեղեն աղբյուրի, Դելլալյանը հավաստեց իր վաստակը Հայ արդի երաժշտության մեջ:

© Նարինե Դելլալյան, Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են